Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie trybu zwrotu publicznym zakładom opieki zdrowotnej kosztów pobytu osoby poddanej obserwacji postanowieniem sądu

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację posła Alfreda Owoca z dnia 14 września 2000 r., przekazaną mi do rozpatrzenia w dniu 5 października 2000 r., dotyczącą kosztów pobytu osoby skierowanej na obserwację do publicznego zakładu opieki zdrowotnej, uprzejmie informuję:

   Aktualnie obowiązujący przepis art. 618 § 1 pkt 6 K.p.k. z wydatków skarbu państwa wchodzących w skład kosztów sądowych wyłącza koszty pobytu w zakładach leczniczych osób skierowanych na obserwacje psychiatryczne. Znaczy to tyle, że sąd, orzekając o kosztach sądowych na zasadach wyrażonych w rozdziale XIV K.p.k., nie może tymi kosztami obciążyć osoby skierowanej na obserwację. Trzeba bowiem podkreślić, że są to osoby, które w wykonaniu orzeczenia sądu podyktowanego potrzebą zabezpieczenia prawidłowego przebiegu postępowania karnego poddane zostały przymusowemu, a zatem wbrew ich woli, pobytowi w zakładzie leczniczym związanym z obserwacją sądowo-psychiatryczną.

   Natomiast nie ma przeszkód w obciążaniu skazanego kosztami związanymi z przeprowadzonymi w toku obserwacji sądowo-psychiatrycznej badaniami oraz wydaną przez biegłych opinią, ponieważ są to wydatki skarbu państwa wchodzące w skład kosztów sądowych (art. 618 § 1 pkt 9 K.p.k. i art. 627 K.p.k.).

   Koszty pobytu w zakładach leczniczych osób skierowanych na obserwacje psychiatryczne ponosi skarb państwa. Zgodnie bowiem z § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia ministra sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 1975 r. w sprawie kosztów przeprowadzania dowodu z opinii biegłych w postępowaniu sądowym (DzU nr 46 z 1975 r., poz. 254, z późn. zm.), wydanego na podstawie art. 10 ust. 3 i art. 16 dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (DzU nr 49 z 1950 r., poz. 445), jednostkom organizacyjnym wymienionym w § 7 rozporządzenia, czyli m. in. zakładom służby zdrowia, niezależnie od wynagrodzenia za wykonaną pracę przysługuje zwrot kosztów zużytych materiałów oraz innych wydatków niezbędnych do wydania opinii (art. 618 § 1 pkt 9 K.p.k.), a nadto zwrot kosztów pobytu w zakładzie osoby oddanej pod obserwację, a w szczególności kosztów: wyżywienia, świadczonych usług niemających charakteru medycznego i ogólnych kosztów zakładu.

   Koszty pobytu, w istocie koszty utrzymania, w czasie obserwacji tymczasowo pokrywa zakład leczniczy, lecz powinny one być mu zrefundowane ze skarbu państwa przez właściwy sąd, zgodnie ze złożonymi rachunkami, po ich uprzedniej weryfikacji przez głównego księgowego sądu lub osobę wskazaną przez prezesa sądu (§ 14 rozporządzenia).

   Decyzje w przedmiocie należności biegłych powinny być podejmowane w oparciu o przepisy dekretu z dnia 26 października 1950 r. o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym (DzU nr 49 z 1950 r., poz. 445).

   Zgodnie z art. 10 ust. 1 powołanego wyżej dekretu wysokość wynagrodzenia biegłego za wykonaną pracę określa sąd (postanowieniem), uwzględniając także wydatki niezbędne do wykonania zleconej pracy.

   W skład kosztów przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych w postępowaniu sądowym wchodzą:

   1) wynagrodzenie biegłych za pracę,

   2) koszty zużytych materiałów,

   3) inne wydatki niezbędne do wydania opinii (§ 1 rozporządzenia).

   Jeżeli art. 618 § 1 pkt 6 K.p.k. wyłączył koszty pobytu w zakładzie leczniczym z kosztów przeprowadzenia dowodu z opinii biegłych, to ustalenie tych kosztów winno odbywać się w trybie określonym w art. 15 ust. 1 dekretu z dnia 26 października 1950 r.

   Przepis ten stanowi, że należności m.in. biegłych przyznaje i ustala sąd, a na rozprawie przewodniczący kompletu orzekającego. W przypadku zgłoszenia żądania po zamknięciu rozprawy należności może przyznać i ustalić prezes sądu.

   Zarówno prezes sądu, jak i przewodniczący składu (sędzia orzekający w składzie jednoosobowym) decyzje w tym przedmiocie podejmują w formie zarządzenia.

   Problem będący przedmiotem interpelacji nie był dotychczas sygnalizowany jako stwarzający uzasadnione trudności w pracy sądów powszechnych. Dotychczas jedynie w dwóch przypadkach sądy zwracały się do Ministerstwa Sprawiedliwości z pytaniami odnośnie do właściwej interpretacji art. 618 § 1 pkt 6 K.p.k. i otrzymały odpowiedzi opracowane przez Departament Legislacyjno-Prawny, których treść zbieżna jest z moją odpowiedzią.

   Podzielając jednakże pogląd posła wnoszącego interpelację, że praktyka sądów powinna być jednolita w tym zakresie, uprzejmie informuję pana marszałka, iż odpis niniejszej odpowiedzi przekażę prezesom sądów apelacyjnych celem zapoznania z jej treścią sędziów podległych im sądów.

   Na koniec pragnę zasygnalizować panu marszałkowi, że w Ministerstwie Sprawiedliwości trwają prace studyjne nad projektem ustawy, która w sposób odpowiadający aktualnym wymogom procesowym regulować będzie m.in. zasady ustalania i przyznawania wynagrodzenia biegłym za wykonaną pracę i wydanie opinii.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Janusz Niedziela

   Warszawa, dnia 25 października 2000 r.