Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Odpowiedź na interpelację w sprawie zabezpieczenia środków na funkcjonowanie powiatowych zespołów ds. orzekania o stopniu niepełnosprawności na przykładzie zespołów w Ełku i Giżycku

   Odpowiadając na interpelację posłanki pani Zdzisławy Kobylińskiej przekazaną przy piśmie z dnia 23 listopada 2000 r., znak SPS-0202-5147/00, w sprawie zabezpieczenia środków na funkcjonowanie powiatowych zespołów do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności na przykładzie zespołów w Ełku i Giżycku, wyjaśniam, co następuje:

   Wydatki związane z tworzeniem i działalnością zespołów orzekających o stopniu niepełnosprawności są zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (DzU z 1997 r. nr 123, poz. 776, z późn. zm.) pokrywane z budżetu państwa. Ustawa budżetowa ujmuje te wydatki jako dotacje celowe pozostające w dyspozycji wojewodów z przeznaczeniem na zadania z zakresu administracji rządowej realizowane przez powiaty (dział 86: Opieka społeczna, rozdział 8619: Zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności).

   W ustawie budżetowej na 2000 r. wojewoda warmińsko-mazurski założył w rozdziale 8619 z przeznaczeniem dla wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o stopniu niepełnosprawności i powiatowych zespołów wydatki ogółem w wysokości 597 tys. zł., tj. wyższe o 144 tys. zł (o 30,1%) od wydatków założonych w ustawie budżetowej na 1999 r. Dla powiatowych zespołów założono dotację w wysokości 546 tys. zł, tj. o 128 tys. zł wyższą od kwoty z ustawy budżetowej na 1999 r., co oznacza wzrost o 30,6%. Planując wielkość wydatków, wojewoda powinien brać pod uwagę wzrost liczby planowanych na 2000 r. orzeczeń w stosunku do przewidywanej ich liczby w 1999 r. oraz przewidzieć taki wzrost środków w stosunku do 1999 r., który pozwoliłby na prace zespołów bez potrzeby dofinansowywania ich z innych źródeł, jak to miało miejsce w 1999 r. Kryterium takie wojewoda powinien zastosować również, dzieląc środki na poszczególne powiaty.

   Informacje o wysokości środków przekazane zostały powiatom. Starostowie w zależności od wysokości tych środków powinni podejmować decyzję o powoływaniu nowych zespołów, mając na uwadze możliwości ich efektywnego działania, a mianowicie: potrzeby w zakresie orzekania o stopniu niepełnosprawności, w tym liczbę wniosków o wydanie orzeczenia, możliwości lokalowe, kadrowe itp. Przepis art. 6 ust. 2 cytowanej ustawy upoważnia bowiem starostów do powoływania powiatowego zespołu lub do zawierania z innymi starostami porozumienia w sprawie powołania powiatowego zespołu wspólnego dla zainteresowanych powiatów.

   Pełnomocnik rządu do spraw osób niepełnosprawnych pismem z dnia 22 kwietnia 1999 r. zwrócił się do wszystkich starostów, w którym sygnalizował rozważenie przy powoływaniu powiatowych zespołów takich kryteriów jak: liczba osób niepełnosprawnych w powiecie, liczba potencjalnych wnioskodawców występujących o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, odpowiednia kadra specjalistów niezbędnych do orzekania, baza lokalowa, likwidacja barier architektonicznych.

   W swym kolejnym piśmie do starostów z dnia 30 lipca 1999 r. pełnomocnik podkreślił, iż wojewoda jako dysponent środków finansowych na działalność powiatowych zespołów odpowiada za sposób ich wydatkowania. Z tego względu starostowie zamierzający powołać po dniu 30 czerwca 1999 r. powiatowy zespół winni uzyskać w tej sprawie aprobatę wojewody równoznaczną z decyzją finansową o pokryciu ze środków budżetowych kosztów działalności tego zespołu.

   Wymaga podkreślenia fakt, że w 1999 r. w woj. warmińsko-mazurskim wykonywały zadania w zakresie orzekania o stopniu niepełnosprawności w początkowym okresie 2 powiatowe zespoły, przekształcone z dawnych wojewódzkich zespołów. Pod koniec 1999 r. zostało powołanych już 7 nowych zespołów, a w 2000 r. działa 10 zespołów. Nic więc dziwnego, że założone w planie na 2000 r. wydatki nie wystarczają na pokrycie działalności tak dużej liczby zespołów.

   Zgodnie z informacjami nadesłanymi do biura pełnomocnika za III kwartały 2000 r. wydatki powiatowych zespołów w woj. warmińsko-mazurskim zostały przekroczone o 2,4% w stosunku do planu na 2000 r. Natomiast w tym samym czasie wydano tylko 70,8% planowanych na rok 2000 orzeczeń oraz 50,5% zaplanowanych opinii. Koszt jednostkowy orzeczeń za III kwartały 2000 r. wyniósł 72 zł i był wyższy o 24 zł od planu rocznego w województwie. Koszt jednostkowy opinii wyniósł w tym czasie 46 zł i był wyższy o 16 zł od planowanego kosztu na 2000 r. w woj. warmińsko-mazurskim. Zatem sytuacja finansowa województwa w zakresie możliwości finansowych na działalność zespołów orzekających o stopniu niepełnosprawności jest trudna, skoro już zostały przekroczone wielkości wydatków zaplanowanych w ustawie budżetowej na 2000 r. na działalność powiatowych zespołów. Starostowie, powołując nowe zespoły orzekające, nie brali pod uwagę moich sugestii przekazywanych w pismach, w których akcentowałam rozważenie możliwości tworzenia nowych zespołów w aspekcie uwarunkowań finansowych.

   Wojewoda warmińsko-mazurski przeznaczył z budżetu na 2000 r. dla powiatowego zespołu w Ełku 43 500 zł. Ponadto ze środków finansowych uzyskanych w III kwartale od powiatu oleckiego na podstawie porozumienia między powiatami zespół otrzymał 8400 zł, a od starosty ełckiego 14 472 zł. Łącznie zespół ten otrzymał na wydatki w 2000 r. 66 372 zł. Z tej kwoty za III kwartały wydatkowano 42 678 zł, z czego na orzeczenia 32 009 zł, a na opinie 10 669 zł. W okresie III kwartałów zespół wydał 618 orzeczeń oraz 265 opinii. Koszt jednostkowy orzeczenia wyniósł 52 zł, zaś opinii 40 zł.

   Dla powiatowego zespołu w Giżycku wojewoda przeznaczył z budżetu na 2000 r. 44 000 zł. Wojewoda dwukrotnie zwiększał wydatki dla tego zespołu i tak: w dniu 31 sierpnia br. o kwotę 15 000 zł oraz w listopadzie br. o dalsze 10 000 zł. Łącznie zespół otrzymał na wydatki w 2000 r. 69 000 zł. Za III kwartały br., jak wynika z nadesłanej informacji, wydatkowane zostało 53 181 zł, z tego na orzeczenia 28 423 zł i na opinie 24 758 zł. W okresie III kw. wydano 425 orzeczeń oraz 196 opinii. Koszt jednostkowy orzeczenia za III kwartały wyniósł 67 zł, a opinii 126 zł. Do końca roku pozostało w budżecie dla tego zespołu 15 818 zł. Niezrozumiałe jest w ocenie pełnomocnika zawyżenie przez powiatowy zespół w Giżycku kosztu jednostkowego opinii, który prawie o 174% jest wyższy od średniego kosztu w województwie.

   Minister pracy i polityki społecznej nie ma wpływu na planowane przez wojewodę wielkości wydatków dla poszczególnych powiatowych zespołów. W budżecie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej na 2000 r. nie przewidziano wydatków związanych z działalnością tych zespołów, ponieważ brak jest podstaw prawych do ich planowania u dysponentów tej części budżetowej. Nie ma więc możliwości dofinansowania tej działalności przez MPiPS.

   Pragnę podkreślić, że w budżecie państwa na 2000 r. nie przewiduje się dodatkowych środków na funkcjonowanie zespołów orzekających, poza środkami ujętymi w budżetach wojewodów.

   Biorąc pod uwagę trudną sytuację finansową powiatowych zespołów, wystąpiłam do ministra finansów z prośbą o zwiększenie wydatków na działalność tych zespołów. Stosownie do postanowień art. 90 ust. 4 ustawy o finansach publicznych podjęłam u ministra finansów starania o zmianę pierwotnego przeznaczenia dotychczas nierozdysponowanej części rezerwy celowej, założonej w ustawie budżetowej na 2000 r. na działalność rodzin zastępczych, w celu dofinansowania powiatowych zespołów. Przedłożona przeze mnie propozycja przekazania 600 tys. zł z tej rezerwy na działalność powiatowych zespołów spotkała się z odmową ministra finansów. Oznacza to brak jakichkolwiek możliwości zwiększenia wydatków w roku na działalność powiatowych zespołów.

   Z poważaniem

   Sekretarz stanu

   Joanna Staręga-Piasek

   Warszawa, dnia 13 grudnia 2000 r.