Debaty sejmowePierwsza Kadencja

Interpelacja w sprawie potrzeby nowelizacji unormowań prawnych dotyczących placówek opiekuńczo-wychowawczych

   Panie Premierze! Odebrałam szereg sygnałów dotyczących funkcjonowania w woj. kujawsko-pomorskim systemu opieki nad dzieckiem i rodziną. Również Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Toruniu zorganizował seminarium jako próbę podjęcia oceny funkcjonowania współczesnego systemu opieki nad rodziną i dzieckiem pozbawionym całkowicie lub częściowo opieki rodzicielskiej.

   Uwagi dotyczące funkcjonowania powyższego systemu są następujące:

   - w dzieci należy inwestować i dlatego oszczędnościowy zapis w budżecie państwa na działalność społeczną nie powinien mieć miejsca,

   - opiekun prawny mający szersze obowiązki od rodziny zastępczej powinien otrzymywać z tego tytułu wynagrodzenie,

   - nadal są zbyt niskie nakłady finansowe na funkcjonowanie rodzin zastępczych i placówek opiekuńczo-wychowawczych,

   - potrzebne jest uregulowanie prawne wobec rodzin zastępczych, np. rodzina zastępcza spokrewniona czy dziadkowie powinni wychowywać wnuki, skoro i tak miesięczny zasiłek jest w większości im odbierany przez patologicznych rodziców czy rodzica,

   - szkoleniem rodzin zastępczych powinny w większym stopniu zająć się organizacje pozarządowe: generalnie podkreśla się brak programu dla rodzin zastępczych, gdyż dotychczas nasze państwo korzysta w tym zakresie z programu amerykańskiego,

   - pracownik socjalny powinien ściślej współpracować z rodzinami zastępczymi,

   - zbyt wydłużony jest proces leczenia młodzieży resocjalizacyjnej poza województwem (np. detoksykacja), gdyż placówek jest stosunkowo mało i są zbyt niskie nakłady finansowe na ich prowadzenie,

   - wymóg zwracania się do sądu o urlopowanie podopiecznego jest nieporozumieniem, o tym powinni decydować dyrektorzy placówek resocjalizacyjnych,

   - należałoby zacieśnić przepływ informacji między sądem dla nieletnich a powiatowym centrum pomocy rodzinie na temat wychowanków wymagających opieki resocjalizacyjnej,

   - oddalenie dziecka od rodzica patologicznego nie daje możliwości współpracy i resocjalizacji rodziców, a zatem występuje potrzeba koordynacji oddziaływania na dziecko i rodzinę,

   - ustawa o postępowaniu w sprawie nieletnich zupełnie nie przystaje do rzeczywistości, jest potrzeba bardzo szybkiej jej nowelizacji bądź ustanowienia nowej,

   - występuje kompletny brak specjalistów w zakresie poradnictwa rodzinnego,

   - zdaniem większości jest ogromnym nieporozumieniem umieszczanie w jednej placówce dzieci zdrowych i upośledzonych (nie ma w naszym państwie placówek integracyjnych),

   - należałoby odstąpić od instytucjonalizacji rodzinnych domów dziecka, gdyż obowiązujące przepisy świadczą nie tylko o braku zaufania dla prowadzących rodzinny dom, ale o dodatkowej pracy (księgowość) pochłaniającej dużo czasu i wysiłku, który można przeznaczyć na kontakt z dzieckiem.

   Reasumując, nadrzędnym celem państwa jest dobro dziecka i zapewnienie mu szeroko rozumianej pozytywnej przyszłości. Powołano w tym celu wiele różnych placówek z rodzinnymi domami i rodzinami zastępczymi, aby dzieci i młodzież z rodzin dysfunkcyjnych mogły zdobywać wykształcenie i mieć w miarę normalny, ciepły rodzinny klimat.

   A co mamy? Zupełnie odstające od realiów życia regulacje prawne, ciągłe zmiany resortów zajmujących się dziećmi i młodzieżą z rodzin patologicznych bądź sierotami całkowitymi. Praktycznie wszelkie zadania z prowadzeniem placówek powierzono organom samorządowym, lecz występuje permanentny brak środków finansowych na ich utrzymanie oraz zupełnie nieprzystające do rzeczywistości prawo obowiązujące w tym zakresie. W związku z tym proponuje się rozważyć możliwości:

   1) przekazania placówek pogotowia opiekuńczego o jeden szczebel wyżej, czyli organowi wojewódzkiemu,

   2) honorowania Karty nauczyciela w ramach odejścia z MEN-u placówek opiekuńczo-wychowawczych do resortu pomocy społecznej,

   3) zmiany rozporządzenia MEN z 1993 r. dotyczącego Centralnego Banku Dzieci.

   W większości państw Unii Europejskiej wszelkie placówki związane z dziećmi i młodzieżą są subwencjonowane przez rząd i to według ustanowionych odpisów PKB. Jest to według mnie bardzo skuteczna metoda realizacji programu polityki prorodzinnej państwa, dająca równe szanse wszystkim dzieciom.

   W związku z powyższym uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na pytanie: Czy rząd zamierza podjąć działania w sprawie nowelizacji unormowań prawnych placówek opiekuńczo-wychowawczych?

   Z poważaniem

   Poseł Elżbieta Szparaga

   Włocławek, dnia 16 marca 2001 r.